Tag: πολιτικές ανοικτής πρόσβασης
Mια νέα μελέτη για την ανοικτή πρόσβαση εκδόθηκε από τον SPARC EUROPE (Scholarly Publishing Academic Research Coalition). Η μελέτη βασίζεται σε στοιχεία από το ROARMAP (Registry of Open Access Repositories Mandatory Archiving Policies) για την ανάλυση των πολιτικών ανοικτής πρόσβασης που ακολουθούν οι χρηματοδότες της ερευνητικής δραστηριότητας ανά τον κόσμο.
Οι πίνακες που δημοσιεύονται από τον SPARC EUROPE παρουσιάζουν 48 χρηματοδότες της έρευνας (ινστιτούτα, οργανισμοί, ακαδημαϊκοί και ερευνητικοί φορείς) και τις υποχρεωτικές πολιτικές ανοικτής πρόσβασης που εφαρμόζουν. Έτσι, καταγράφονται 33 φορείς που υποστηρίζουν τον “πράσινο δρόμο” για δημοσίευση με ανοικτή πρόσβαση (αποθετήρια ανοικτής πρόσβασης) οι οποίοι προέρχονται από χώρες όπως η Αυστραλία, η Αργεντινή, η Κίνα, ο Καναδάς, η Ισπανία και η Δανία. Μόνο τα Research Councils της Μεγάλης Βρετανίας επιλέγουν τον “‘χρυσό δρόμο” (δημοσίευση σε περιοδικά ανοικτής πρόσβασης) για να εφαρμόσουν την υποχρεωτική πολιτική για ανοικτή πρόσβαση, ενώ 11 χρηματοδότες της έρευνας από χώρες, όπως η Ινδία, η Σουηδία, η Ελβετία και η Αυστρία, ακολουθούν και τις δύο οδούς για να διασφαλίσουν την υποχρεωτική ανοικτή πρόσβαση στα αποτελέσματα της έρευνας που χρηματοδοτούν. Η λίστα ανανεώνεται σε διαρκή βάση, καθώς εφαρμόζονται και υιοθετούνται νέες πολιτικές ανά τον κόσμο. Περισσότερες λεπτομέρειες και τους αναλυτικούς πίνακες με τα αποτελέσματα της μελέτης θα βρείτε στη διεύθυνση http://sparceurope.org/analysis-of-funder-open-access-policies-around-the-world/.
February 18, 2013
Με στόχο να συμβάλει στoν σχεδιασμό εθνικής πολιτικής για την Ανοικτή Πρόσβαση στην επιστημονική γνώση, η Ημερίδα “Διαμόρφωση Εθνικών Πολιτικών για την Ανοικτή Πρόσβαση” , η οποία πραγματοποιήθηκε από το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) την Πέμπτη 6 Δεκεμβρίου 2012 στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, συγκέντρωσε διακεκριμένους εκπρόσωπους του ακαδημαϊκού και ερευνητικού χώρου από την Ελλάδα και το εξωτερικό, διαμορφωτές πολιτικών και μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων.
Η εκδήλωση, που διοργανώθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου MedOANet (Mediterranean Open AccessNetwork, www.medoanet.eu), έδωσε την ευκαιρία να παρουσιαστούν οι πολιτικές και οι καλές πρακτικές που εφαρμόζονται διεθνώς στον τομέα της Ανοικτής Πρόσβασης, καθώς και οι σχετικές εξελίξεις στην Ελλάδα, με στόχο να προωθηθεί στη χώρα μας μια συντονισμένη υιοθέτηση τέτοιων πρακτικών και πολιτικών.
Το έργο MedOANet, που χρηματοδοτείται από το 7ο Πρόγραμμα Πλαίσιο για την Έρευνα της ΕΕ, σχεδιάστηκε και συντονίζεται από το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (www.ekt.gr) και εντάσσεται στο πλαίσιο συστηματικών δράσεων του φορέα για την προώθηση και την εφαρμογή της Ανοικτής Πρόσβασης στη χώρα μας, με απώτερο στόχο την ενίσχυση της έρευνας και καινοτομίας. Με βάση τον θεσμικό του ρόλο, το ΕΚΤ αναπτύσσει ηλεκτρονικές ερευνητικές υποδομές και υπηρεσίες που αφορούν στη συλλογή, διάθεση και διατήρηση περιεχομένου επιστήμης, τεχνολογίας και πολιτισμού. Το κύριο αναπτυξιακό εργαλείο προς αυτή την κατεύθυνση είναι το έργο “Εθνικό Πληροφοριακό Σύστημα Έρευνας και Τεχνολογίας” (www.epset.gr).
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν εκπρόσωποι φορέων, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στη χρηματοδότηση και παραγωγή έρευνας, στη χάραξη πολιτικών και στη διάχυση και χρήση των ερευνητικών αποτελεσμάτων στη χώρα (π.χ. πανεπιστήμια, βιβλιοθήκες, ερευνητικά κέντρα). Στο πρώτο και δεύτερο μέρος της εκδήλωσης παρουσιάστηκαν εισηγήσεις για τις τρέχουσες διεθνείς εξελίξεις, αλλά και την ελληνική πραγματικότητα, στον τομέα της Ανοικτής Πρόσβασης. Στο τρίτο μέρος που περιελάμβανε στρογγυλή τράπεζα με τη συμμετοχή εκπροσώπων διαφόρων φορέων, οι προσκεκλημένοι είχαν την ευκαιρία να επεκτείνουν τη συζήτηση σε όλους τους τομείς της Ανοικτής Πρόσβασης. Σημειώνεται ότι οι χρήστες του διαδικτύου είχαν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν την ημερίδα ζωντανά στη διεύθυνση www.ekt.gr/events/live.
Η Ανοικτή Πρόσβαση και καίρια θέση της στην Ευρωπαική πολιτική για την έρευνα και καινοτομία, οι βέλτιστες πολιτικές για την Ανοικτή Πρόσβαση όπως εφαρμόζονται διεθνώς, η Ανοικτή Πρόσβαση σε Ελλάδα και Κύπρο καθώς και οι υποδομές ανοικτής πρόσβασης που αναπτύσσονται στη χώρα μας ( όπως το Εθνικό Αρχείο Διδακτορικών, το αποθετήριο του ΕΙΕ “Ήλιος” και το OpenAIre plus ) ήταν μερικά απο τα κύρια θέματα που αποσχόλησαν την Ημερίδα.
Περισσότερες λεπτομέρειες για τον απολογισμό της Ημερίδας μπορεί κανείς να βρεί στα ‘Νέα’ του openaccess.gr, ενώ οι εισηγήσεις των ομιλητών, οι βιντεοσκοπημένες ομιλίες και φωτογραφίες και άλμπουμ από την εκδήλωση είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα http://openaccess.gr/conferences/workshop2012/ και στο facebook.
January 21, 2013
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Σχεδόν δέκα χρόνια μετά τη διακήρυξη της Βουδαπέστης (2001) για την Ανοικτή Πρόσβαση, τα οφέλη της έχουν γίνει ορατά σε μεγάλο αριθμό από εμάς που εργαζόμαστε στον ακαδημαϊκό και ερευνητικό χώρο και όχι μόνο. Το κίνημα αυτό που ξεκίνησε από τους ίδιους τους ερευνητές σε Ευρώπη και ΗΠΑ έχει μεταμορφωθεί πλέον σε στρατηγική για την επιστημονική επικοινωνία, που υιοθετείται συστηματικά σε επίπεδο οργανισμών, αλλά και κρατών.
Η σημαντική αύξηση του αριθμού των επιστημονικών δημοσιεύσεων που διατίθενται ελεύθερα και η αυξανόμενη αναγνωρισιμότητά τους, η συνεχώς διευρυνόμενη αντίληψη ότι “τα ερευνητικά αποτελέσματα που χρηματοδοτούνται με δημόσιους πόρους αποτελούν δημόσιο αγαθό που παράγεται για το δημόσιο καλό και ως τέτοιο πρέπει να εξυπηρετήσει το δημόσιο συμφέρον”, η συνεισφορά των υποδομών Ανοικτής Πρόσβασης στη διαμορφούμενη Κοινωνία της Γνώσης, οδηγούν, με συνεχώς αυξανόμενους ρυθμούς, μεμονωμένους φορείς έρευνας στην υιοθέτηση και εφαρμογή πολιτικών Ανοικτής Πρόσβασης.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκδώσει κείμενα και οδηγίες που προωθούν την Ανοικτή Πρόσβαση στα ερευνητικά αποτελέσματα που παράγονται με δημόσια χρηματοδότηση και καλεί τα κράτη – μέλη να την υποστηρίξουν σε εθνικό επίπεδο. Η πρωτοβουλία “Open Access Pilot FP7″ είναι η έμπρακτη απόφαση της Ε.Ε. να διευρύνει την απρόσκοπτη, δημόσια πρόσβαση στα αποτελέσματα της ερευνητικής προσπάθειας που η ίδια χρηματοδοτεί. Ταυτόχρονα στις ΗΠΑ, ολοκληρώθηκε πρόσφατα η δημόσια διαβούλευση που πραγματοποίησε το Γραφείο Διαμόρφωσης Πολιτικής για την Έρευνα και Τεχνολογία του Λευκού Οίκου, με στόχο τη διαμόρφωση και εφαρμογή, σε ευρύτερο επίπεδο, της πολιτικής για την ανοικτή πρόσβαση στα αποτελέσματα της δημόσιας χρηματοδοτούμενης έρευνας.
Στην Ελλάδα, που το 2004 υπέγραψε τη διακήρυξη του ΟΟΣΑ για την “Πρόσβαση σε Επιστημονικά Δεδομένα που Προκύπτουν από Δημόσια Χρηματοδότηση”, δεν έχει διαμορφωθεί ακόμη εθνική πολιτική, αν και υπάρχει ένας συνεχώς αυξανόμενος αριθμός ακαδημαϊκών και ερευνητικών φορέων που υιοθετούν την Ανοικτή Πρόσβαση και υλοποιούν τις απαιτούμενες υποδομές.
Το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ), ως φορέας που δραστηριοποιείται σε θέματα τεκμηρίωσης και διάθεσης ψηφιακού επιστημονικού περιεχομένου, πρωτοστατεί στην προώθηση της Ανοικτής Πρόσβασης, υιοθετώντας την σε όλο το εύρος των δραστηριοτήτων του.
Με στόχο την υιοθέτηση της Ανοικτής Πρόσβασης από όσο το δυνατόν περισσότερους ελληνικούς φορείς για τη διάχυση των ερευνητικών αποτελεσμάτων τους, αλλά και την ανάπτυξη διαλόγου για την επίλυση θεμάτων που σχετίζονται με την Ανοικτή Πρόσβαση, διαμορφώσαμε ένα χώρο συζήτησης και προβληματισμού με τη μορφή ενός blog, που έρχεται να συμπληρώσει τον δικτυακό τόπο openaccess.gr.
Απαιτήσεις και συμπεριφορές ερευνητών, πολιτικές εκδοτικών οίκων, νέα εκδοτικά μοντέλα, πνευματικά δικαιώματα, συμβολή της ανοικτής πρόσβασης στην αξιολόγηση της ερευνητικής προσπάθειας, τεχνολογικά θέματα που σχετίζονται με τις υποδομές της Ανοικτής Πρόσβασης, καλές πρακτικές για όλο το φάσμα των ενεργειών που συνθέτουν την Ανοικτή Πρόσβαση, είναι μερικά από τα θέματα στα οποία σας προσκαλούμε να καταθέσετε τις απόψεις σας ή να σχολιάσετε απόψεις άλλων συναδέλφων.
Από την πλευρά του ΕΚΤ θα καταβληθεί κάθε προσπάθεια ώστε να εντοπιστούν και να προβληθούν, με τεκμηριωμένο τρόπο, θέματα που βρίσκονται στην αιχμή της επικαιρότητας. Σε αυτό μας το εγχείρημα ζητάμε τη συνεισφορά σας και ευχόμαστε η συνεργασία μας να συμβάλει στην αύξηση του αριθμού των φορέων που υιοθετούν την πολιτική της Ανοικτής Πρόσβασης και στην ευαισθητοποίηση της ελληνικής ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας, και ταυτόχρονα να ενισχύσει την εικόνα της ελληνικής ερευνητικής προσπάθειας εντός και εκτός Ελλάδας.
Eκ μέρους του ΕΚΤ
Δρ. Εύη Σαχίνη
April 21, 2010
Mια νέα μελέτη για την ανοικτή πρόσβαση εκδόθηκε από τον SPARC EUROPE (Scholarly Publishing Academic Research Coalition). Η μελέτη βασίζεται σε στοιχεία από το ROARMAP (Registry of Open Access Repositories Mandatory Archiving Policies) για την ανάλυση των πολιτικών ανοικτής πρόσβασης που ακολουθούν οι χρηματοδότες της ερευνητικής δραστηριότητας ανά τον κόσμο.
